{"id":79,"date":"2020-05-17T17:29:10","date_gmt":"2020-05-17T15:29:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/?page_id=79"},"modified":"2021-03-14T23:24:36","modified_gmt":"2021-03-14T22:24:36","slug":"historia-badan-krypt","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/historia-badan-krypt\/","title":{"rendered":"Historia bada\u0144"},"content":{"rendered":"

\"\"Projekt \u201eKrypty grobowe ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu w Krakowie w \u015bwietle bada\u0144 interdyscyplinarnych\u201d jest finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu OPUS 12 (nr rejestracyjny: 2016\/23\/B\/HS3\/01910). Zasadniczym celem projektu by\u0142o wszechstronne przebadanie krypt grobowych wraz z poch\u00f3wkami oraz analiza uk\u0142adu architektonicznego podziemnych pomieszcze\u0144 i ich pe\u0142na inwentaryzacja przy u\u017cyciu najnowszych technik, mi\u0119dzy innymi skanowania 3D. Poza tym szczeg\u00f3\u0142owymi badaniami przy u\u017cyciu nowoczesnych metod analitycznych zosta\u0142y obj\u0119te zespo\u0142y archeologicznych zabytk\u00f3w ruchomych stanowi\u0105cych wyposa\u017cenie grobowe, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c poddano konserwacji. Pomieszczenia pod ko\u015bcio\u0142em franciszkan\u00f3w zosta\u0142y przebadane po raz pierwszy, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich nigdy do tej pory nie by\u0142a otwierana. Eksploracja krypt umo\u017cliwi\u0142a konfrontacje \u017ar\u00f3de\u0142 archeologicznych ze \u017ar\u00f3d\u0142ami pisanymi znajduj\u0105cymi si\u0119 w klasztornym archiwum.<\/p>\n

Badania terenowe prowadzono w latach 2017\u20132018 na zasadzie kilkudniowych, intensywnych i interdyscyplinarnych dzia\u0142a\u0144, odbywaj\u0105cych si\u0119 zar\u00f3wno w dzie\u0144, jak i w nocy. Taki system wymuszony by\u0142 przez konieczno\u015b\u0107 dostosowania prac zespo\u0142u badawczego do kalendarza liturgicznego i codziennych praktyk religijnych, odbywaj\u0105cych si\u0119 w ko\u015bciele, a tak\u017ce do intensywnego ruchu turystycznego w obiekcie zabytkowym o du\u017cym znaczeniu historycznym. Podczas bada\u0144 zlokalizowali\u015bmy 18 krypt w bazylice i 4 w kru\u017cgankach, otworzyli\u015bmy 13, ale weszli\u015bmy i kompleksowo przebadali\u015bmy 12 pomieszcze\u0144 o charakterze sepulkralnym: dziewi\u0119\u0107 w bazylice (B1\u2013B9) i trzy w kru\u017cgankach klasztoru (K1\u2013K3). Pozosta\u0142e (9) podziemne wn\u0119trza mogli\u015bmy zbada\u0107 tylko metodami nieinwazyjnymi dokonuj\u0105c ich analizy i oceny na podstawie obrazu z kamery inspekcyjnej wprowadzonej przez odwierty o ma\u0142ej \u015brednicy. W otwartych kryptach odnaleziono i zinwentaryzowano 96 poch\u00f3wk\u00f3w w 95 drewnianych trumnach. W jednym przypadku w krypcie nr B9 w trumnie nr 11 znaleziono szcz\u0105tki dw\u00f3ch os\u00f3b: m\u0119\u017cczyzny i kobiety. Prawdopodobnie szcz\u0105tki kobiety jako dodatkowe dorzucono do tej trumny, gdy porz\u0105dkowano kryp\u0119.\u00a0Projekt jest kontynuowany, trwaj\u0105 jeszcze prace nad opublikowaniem wynik\u00f3w bada\u0144 i prace konserwatorskie.<\/p>\n

Bazylika \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kompleksu klasztoru oo. Franciszkan\u00f3w, zlokalizowanego w centrum krakowskiego Starego Miasta. Przybyli z Pragi w 1237 r. z inicjatywy wojewody krakowskiego Teodora (Czadera) Gryfity bracia mniejsi zostali osadzeni na skraju warownego podgrodzia ksi\u0105\u017c\u0119cego \u2013 Oko\u0142u; w\u00f3wczas teren ten znajdowa\u0142 si\u0119 w obr\u0119bie formuj\u0105cego si\u0119 \u2013na pod\u0142o\u017cu otwartego przedmie\u015bcia \u2013 krakowskiego o\u015brodka protomiejskiego, lokowanego dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej na prawie magdeburskim. Otrzymali zabudowan\u0105 parcel\u0119, na kt\u00f3rej (po usuni\u0119ciu zniszcze\u0144 wywo\u0142anych przez pierwszy najazd tatarski w 1241 roku) wznie\u015bli ko\u015bci\u00f3\u0142 i zabudowania klasztorne. Najstarsze, gotyckie budynki wraz z ko\u015bcio\u0142em skupione s\u0105 wok\u00f3\u0142 kwadratowego pierwszego wirydarza. Wok\u00f3\u0142 nieregularnego drugiego z wirydarzy znajduj\u0105 si\u0119 zabudowania powsta\u0142e w okresach p\u00f3\u017aniejszych, g\u0142\u00f3wnie w XVII w. Po stronie po\u0142udniowej kompleksu znajduj\u0105 si\u0119 tereny zielone, w tym podw\u00f3rze gospodarcze i ogr\u00f3d, zajmuj\u0105ce obszar dawnych umocnie\u0144 okolskich (wa\u0142u i fosy). Najm\u0142odszym elementem zespo\u0142u jest uko\u0144czona w 2017 roku biblioteka prowincjalna.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 zabudowy ko\u015bcio\u0142a i klasztoru oo. Franciszkan\u00f3w w Krakowie figuruje w Rejestrze Zabytk\u00f3w Miasta Krakowa pod numerem A \u201322 (A-189\/M; wpis z dnia 2.06.1934). Po\u0142o\u017cony jest r\u00f3wnie\u017c na obszarze \u201eUk\u0142adu urbanistycznego miasta Krakowa w granicach Plant\u201d, wpisanego do rejestru zabytk\u00f3w pod nr A-1 (wpis z dn. 22.05.1933) i na List\u0119 Dziedzictwa \u015awiatowego (1978), a tak\u017ce na obszarze \u201ehistorycznego zespo\u0142u miasta Krakowa\u201d, uznanego za Pomnik Historii zarz\u0105dzeniem Prezydenta RP z 8 wrze\u015bnia 1994 r. (Monitor Polski 1994 nr 50 poz. 418).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Projekt \u201eKrypty grobowe ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu w Krakowie w \u015bwietle bada\u0144 interdyscyplinarnych\u201d jest finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu OPUS 12 (nr rejestracyjny: 2016\/23\/B\/HS3\/01910). Zasadniczym celem projektu by\u0142o wszechstronne przebadanie krypt grobowych wraz z poch\u00f3wkami oraz analiza uk\u0142adu architektonicznego podziemnych pomieszcze\u0144 i ich pe\u0142na inwentaryzacja …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-79","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":295,"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions\/295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kryptyfranciszkanow.umk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}